مانند : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، آغاز كردم به نام خداوند روزىدهندهء آمرزنده . ( سورهء حمد ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، به نام آفرينندهء بخشندهء بخشاينده . ( سورهء بقره ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، به نام آفريدگار پروردگار آمرزگار . ( سورهء آل عمران ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، به نام دارندهء جهان ، دانندهء نهان ، گزارندهء عصيان ، ( سورهء نساء ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، به نام خداى نعمت‌افزاى رحمت‌نماى . ( سورهء مائده ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، منم آن خداى كه مؤمنان را محل خوف و رجا گردانيد ، مهربانى كه ايشان را محل ثنا و دعا گردانيد ، بخشاينده‌اى كه ايشان را محل خدمت و وفا گردانيد ( سورهء مؤمنون ) اين ترجمه‌ها و معانى فراوان شايد اشاره به اين نكته باشد كه در ميان مفسّران اسلامى دربارهء بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ نظريّات مختلفى اظهار شده و آراء گوناگونى در تفسير آن به وجود آمده است . مثلا دربارهء « اللّه » گفته‌اند كه از « وله » مشتق است يا از « أله » ، صاحب تفسير مجمع البيان در جزء اول كتاب ( ص 19 ) گويد : جمعى بر آنند كه اللّه از وله گرفته شده ، و به معنى تحيّر است ، يقال أله يأله ، اذا تحيّر ، و عدّه‌اى ديگر آن را مشتق از الهت الى فلان ؛ اى فزعت اليه دانسته‌اند لأنّ الخلق يألهون اليه ؛ اى يفزعون اليه فى حوائجهم . و نيز در تفسير ميبدى ( ج 1 ص 5 ) اختلاف آراء را در اين باره ذكر كرده و گفته است : « بعضى گفته‌اند اشتقاق ، آن از إله است ، يقال : الهت اليه ؛ اى سكنت اليه ، فكأنّ الخلق يسكنون عند ذكره ، و يطمئنّون اليه . . . » . مولانا جلال الدين رومى نيز در مثنوى خود به اين نكته اشاره كرده است كه سيبويه صاحب الكتاب به معنى « اللّه » توجّه داشته و چنين بيان كرده است . معنى « اللّه » گفت آن سيبويه * يؤلهون فى الحوائج هم لديه گفت الهنا فى حوائجنا اليك * و التمسناها وجدناها لديك ( نيكلسن ، ص 684 ، دفتر چهارم - ميرخانى ، ص 353 ) لازم به توضيح است كه بگويم : « يؤلهون » در چاپ نيكلسن به صورت مجهول به كار رفته و لذا همزه بر روى كرسى « واو » قرار گرفته است و در نسخه‌هاى غير نيكلسن « يولهون » بدون